Sveti Frumentije, prosvetitelj Abisinije

Venerable

Spomen 30. novembar

U VREME carovanja Konstantina Velikog neki filosof Meropije iz Tira, hrišćanin, krenu u Indiju i druge primorske zemlje duž Crvenog Mora da ih ispita. Meropije povede sa sobom svoja dva bratanca: Frumentija i Edesija, želeći da ova dva mladića upozna sa tim zemljama, njihovim narodima i običajima.
Za vreme plovljenja po moru njihovu lađu zahvati silna bura i primora ih da se iskrcaju na obalu Etiopije, naseljene divljim varvarima, koji i pohvataše sve ove putnike, pa jedne pobiše, druge u more pobacaše, a treće u ropstvo odvedoše. Sam Meropije bi ubijen, a njegovi bratanci Frumentije i Edesije ostavljeni u životu i otpremljeni u grad Avksum, na dar caru Etiopskom. Caru se dopadoše oba mladića i on ih zadrža na svome dvoru. I odredi im car naročite učitelje i vaspitače, da mladiće ove spreme za službu u dvoru. A dva mlada brata, još od detinjstva prosvećeni Hristovom verom, brzo prevaziđoše i umom i obrazovanjem sve doglavnike careve i postadoše lica veoma važna i uticajna na dvoru.
Po smrti carevoj Frumentije i Edesije udostojiše se još veće časti, kada na presto Etiopije stupi carev maloletni sin Ajzan. U vaspitače Ajzanove bi izabran Frumentije. Tada Frumentije i Edesije, imajući veći uticaj na svu zemlju, mogahu slobodno ispovedati svoju veru. U to vreme neki rimski i grčki trgovci, većinom hrišćani, ustanoviše trgovinske veze sa Etiopijom. Edesije i Frumentije pravljahu poznanstvo sa tim trgovcima, priređivahu s njima zajedničke bogoslužbene skupove, radi čega oni i podigoše malu crkvu. Uporedo s tim i Etiopljani se postepeno upoznavahu od Frumentija i Edesija sa hrišćanskom verom, i usvajahu po malo istinu hrišćanske vere i naravstvenosti.
Međutim Ajzan odraste. Tada Edesije i Frumentije stadoše moliti cara, da ih pusti u otadžbinu. Ajzan, posle izvesnog kolebanja, dopusti im da napuste Etiopiju. Čim dobiše dozvolu. Frumentije i Edesije prvom lađom otploviše u Grčku. Kada stigoše u Grčku, Edesije se uputi u svoju postojbinu, u Tir, da nađe svoje roditelje, i da se do kraja života ne odvaja od njih. Međutim, u Frumentija još iz Etiopije bejaše druga namera. On beše dušom vezao sebe za tu zemlju, koja mu, po promislu Božjem, postade druga otadžbina. On plameno željaše da mu ta zemlja postane rađena po veri. Stoga Frumentije radosti viđenja s roditeljima pretpostavi uzvišenu duhovnu radost: unevestiti Hristu novu Crkvu Abisinsku.
Nadahnjivan takvim svetim mislima, Frumentije se umesto u Tir uputi u Aleksandriju, gde tada beše episkop sveti Atanasije Veliki, revnosni pobornik Crkve Hristove. Doputovavši u Aleksandriju, Frumentije podrobno ispriča svetom Atanasiju sve šta je sa Edesijem doživeo u Abisinskoj zemlji, i o čudesnom promišljanju Božjem a njima kada varvari pobiše sve hrišćane, na čelu sa Meropijem. On objasni velikom svetitelju da ti isti varvari, posle nekog vremena, prestadoše se tuđiti njih hrišćana, štaviše počeše se udubljivati u njihov život i učenje, i sada bi već mogli biti prosvećeni svetlošću Hristove istine. Zemljište je već pripremljeno za seme Hristove istine, i sva zemlja žudi za tim, samo treba da se pojavi sejač. Stoga Frumentije vatreno moljaše svetitelja da odmah pošalje u Etiopiju episkopa i klir.
Saslušavši ovo Frumentijevo kazivanje, sveti Atanasije vide u sudbi ova dva brata divno prošnpljanje Božje radi obraćenja Etiopljana ka Hristu; Pri tome njemu sinu misao, da je najbolje postaviti za episkopa u Etiopiji samog Frumentija, koji je uspeo da duboko izuči narav, običaje i jezik žitelja te zemlje, i stekao tamo poštovanje i ljubav. Tada blaženi Atanasije reče Frumentiju: Ko između nas može bolje od tebe rasterati u Etiopiji maglu neznaboštva i odneti tamo svetlost Božanskog blagovešća.
Posle toga sveti Atanasije rukopoloži Frumentija za episkopa, i ovaj sa apostolskom revnošću krenu u Etiopiju da prosvećuje neznabošce. Pre svega stade on ubeđivati cara Ajzana da primi sveto krštenje. Mladi car, koji je bio navikao da se koristi savetima Frumentija, i na dnu duše sklon da primi veru svoga učitelja, svim srcem svojim usvoji propoved njegovu o Vaskrslom G

Izvor: Crkveni Kalendar