Sabor svetih prosvetitelja i učitelja srpskih

Spomen 30. avgust

Ovoga dana spominju se ne svi srpski svetitelji uopšte nego samo nekoliko arhiepiskopa i patrijaraha, i to: Sveti Sava, prvi srpski arhiepiskop, nazvan ravnoapostolnim; Arsenije, naslednik svetoga Save, veliki jerarh i čudotvorac; Sava II, sin prvovenčanog kralja Stefana, živeo u Jerusalimu poduže vreme, naziva se "sličan Mojsiju u krotosti" (Srbljak); Nikodim, podvizavao se u Svetoj Gori i bio iguman Hilandarski, potom arhiepiskop "sve srpske i pomorske zemlje"; Joanikije, najpre arhiepiskop a od 1346 godine patrijarh, preminuo 1349 godine; Jefrem, podvižnik, izabran preko svoje volje za patrijarha u vreme kneza Lazara 1376 godine, i krunisao Lazara, potom se otkazao prestola patrijaršijskog i povukao se u samoću; Spiridon, naslednik Jefremov, skončao 1388 godine; Makarije obnovio mnoge stare zadužbine, štampao crkvene knjige u Skadru, Veneciji, Beogradu i na drugim mestima, podigao čuvenu trapezariju pri Pećskom manastiru, i mnogo uradio na unapređenju crkve uz pripomoć svoga brata, velikog vezira Mustafe (Mehmeda) Sokolovića, upokojio se 1574 godine; Gavrilo, po rodu plemić od Rajića, učestvovao na Moskovskom saboru pri patrijarhu Nikonu, zbog čega bude od Turaka isjazavan za veleizdaju i obešen 1656 godine. Uz ove još se pominju Evstatije, Jakov, Danilo, Sava III, Grigorije (episkop Raški), Kirilo (patrijarh), Jovan, Maksim i Nikon. Mnogi od njih podvizavali su se u Svetoj Gori, no svi behu "rabi blazi i vjerni, dobri že djelatelije vinograda Gospodnja".

Izvor: Crkveni Kalendar